به گزارش روابط عمومی سازمان امور دانشجویان، دکتر قنبری باغستان معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان امور دانشجویان، در نشست هم‌اندیشی با رؤسای دانشگاه برتر کشور که با عنوان «نقش دانشگاه‌های تراز اول در تحقق هدف جذب دانشجویان بین‌المللی» در حاشیه جشنواره جایزه ملی ثریا برگزار شد، با قدردانی از حضور ارزشمند رؤسای دانشگاه‌ها و همراهی و همکاری آنان در مسیر توسعه بین‌المللی آموزش عالی اظهار داشت: همان‌طور که مستحضرید، جذب دانشجویان بین‌المللی یکی از اولویت‌های راهبردی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و از الزامات برنامه هفتم پیشرفت کشور است که بر اساس آن، آموزش عالی کشور مأموریت دارد زمینه جذب ۳۲۰ هزار دانشجوی بین‌المللی را فراهم کند.
وی با اشاره به ماهیت راهبردی این مأموریت تصریح کرد: جذب دانشجوی بین‌المللی صرفاً یک هدف کمی یا یک منبع درآمد برای دانشگاه‌ها نیست، بلکه فرصتی راهبردی برای ارتقای مرجعیت علمی ایران، تقویت دیپلماسی علمی، توسعه تعاملات بین‌المللی و افزایش جایگاه دانشگاه‌های کشور در عرصه جهانی به شمار می‌رود. از همین منظر است که سازمان امور دانشجویان از ابتدای فعالیت این دولت، با همراهی دانشگاه‌ها و دستگاه‌های ذی‌ربط، تلاش کرده است تا مسیر تحقق این هدف ملی را هموارتر سازد.
دکتر قنبری باغستان با تشریح آسیب‌شناسی جامع انجام‌شده در آغاز این مسیر بیان کرد: ما پیش از هر اقدامی، آسیب‌شناسی نسبتاً جامعی از وضعیت جذب دانشجویان بین‌المللی انجام دادیم که نتایج آن نشان داد با وجود ظرفیت‌های علمی ارزشمند کشور، در شیوه‌های اجرایی و الگوهای جذب دانشجو با چالش‌های جدی مواجه بوده‌ایم. نخستین چالش آن بود که بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های جذب دانشجوی بین‌المللی، به جای دانشگاه‌های بزرگ، معتبر و برخوردار از مرجعیت علمی، در اختیار مجموعه‌هایی قرار گرفته بود که نه ظرفیت و اعتبار علمی آن‌ها متناسب با جایگاه مورد انتظار آموزش عالی ایران بود و نه این وضعیت می‌توانست تأثیری مثبت بر تصویر بین‌المللی و اعتبار علمی دانشگاه‌های کشور بگذارد.
وی در ادامه با تبیین دومین و سومین آسیب شناسایی‌شده افزود: چالش دوم، حضور واسطه‌های غیررسمی و فعالیت برخی کارگزاران فاقد صلاحیت بود که زمینه بروز تخلفاتی همچون جعل، کلاهبرداری و دریافت وجوه غیرشفاف را فراهم کرده بود؛ در چنین شرایطی، هزینه این تخلفات تنها متوجه دانشجویان نبود، بلکه اعتبار دانشگاه‌ها و نام آموزش عالی کشور نیز آسیب جدی می‌دید. چالش سوم نیز اتکای بیش از اندازه به الگوهای سنتی جذب دانشجو بود؛ الگوهایی که با تحولات سریع آموزش عالی بین‌المللی و شیوه‌های نوین رقابت دانشگاه‌ها در منطقه و جهان تناسب کافی نداشتند.از این‌رو، این آسیب‌شناسی ما را به یک جمع‌بندی روشن رساند مبنی بر اینکه برای دستیابی به جایگاهی شایسته در جذب دانشجویان بین‌المللی، به تغییر رویکرد نیاز داریم و صرفاً افزایش فعالیت‌های گذشته چاره‌ساز نخواهد بود.
معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان امور دانشجویان با تشریح سیاست‌های اتخاذشده گفت: بر همین اساس، سه سیاست راهبردی در دستور کار سازمان قرار گرفت. سیاست نخست، واگذاری نقش محوری در جذب دانشجویان بین‌المللی به دانشگاه‌های بزرگ، معتبر و تراز اول کشور است؛ چراکه اعتقاد ما این است که اعتبار بین‌المللی آموزش عالی ایران باید بر پایه توان علمی، کیفیت آموزشی، ظرفیت پژوهشی و شهرت دانشگاه‌های برجسته کشور شکل بگیرد. به همین دلیل است که امروز در خدمت جمع ارزشمند رؤسا و مدیران حدود ۵۰ تا ۶۰ دانشگاه بزرگ کشور هستیم و حضور شما در این عرصه باید نقطه آغاز مرحله‌ای تازه باشد تا در آن، دانشگاه‌های تراز اول نه در حاشیه، بلکه در کانون راهبرد جذب دانشجوی بین‌المللی قرار گیرند و انتظار ما این است که هر دانشگاه متناسب با ظرفیت‌های علمی، رشته‌های مزیت‌دار، امکانات آموزشی و برنامه‌های توسعه خود، نقش فعال‌تری در این مأموریت ملی بر عهده بگیرد.
وی در تشریح دومین سیاست راهبردی اظهار داشت: سیاست دوم، بهره‌گیری از موج‌های جدید بین‌المللی‌سازی آموزش عالی است؛ چراکه امروز رقابت جهانی برای جذب دانشجو دیگر صرفاً از مسیر پذیرش دانشجو در پردیس‌های دانشگاهی و برگزاری دوره‌های حضوری نمی‌گذرد، بلکه دانشگاه‌هایی در این رقابت موفق‌ترند که بتوانند الگوهای متنوع، منعطف و متناسب با نیازهای دانشجویان و کشورهای هدف ارائه دهند.
وی ادامه داد: در این چارچوب، چند مسیر مهم پیش روی ما قرار داشته که خوشبختانه با کمک دانشگاه‌ها بسیاری از آن‌ها عملیاتی شده است؛ مسیرهایی شامل «توسعه دوره‌های آموزشی به زبان‌های بین‌المللی»، «پیوند دادن دانشجویان بین‌المللی با زیست‌بوم نوآوری، فناوری و کارآفرینی»، «گسترش آموزش فرامرزی و ارائه دوره‌های رسمی در کشورهای هدف» و همچنین «توسعه آموزش‌های الکترونیکی و کاملاً برخط در چارچوب ضوابط و مجوزهای قانونی». این رویکردها می‌توانند دامنه دسترسی دانشگاه‌های ما را گسترش دهند، هزینه‌های ورود دانشجویان به نظام آموزشی ایران را کاهش دهند و زمینه حضور مؤثرتر دانشگاه‌های کشور در بازار جهانی آموزش عالی را فراهم آورند؛ بنابراین از دانشگاه‌های بزرگ انتظار داریم بین‌المللی‌سازی را به موضوعی حاشیه‌ای یا صرفاً اداری محدود نکنند، بلکه آن را در برنامه توسعه دانشگاه، طراحی دوره‌های آموزشی، همکاری‌های علمی و ارتباط با صنعت و فناوری جای دهند.
دکتر قنبری باغستان به سیاست سوم سازمان امور دانشجویان اشاره کرد و گفت: سیاست سوم، ایجاد زیرساخت یکپارچه و شفاف برای مدیریت فرایند جذب دانشجویان بین‌المللی است که در همین راستا، راه‌اندازی و عملیاتی‌سازی «سامانه جامع دانشجویان بین‌الملل» موسوم به «ادب» در دستور کار قرار گرفت تا فرایندها و خدمات مرتبط با جذب دانشجویان بین‌المللی که از سوی نهادهای ذی‌ربط ارائه می‌شوند، تا حد امکان به‌صورت یکپارچه و متمرکز در اختیار متقاضیان و دانشگاه‌ها قرار گیرند. این موضوع امروزه کاملاً عملیاتی شده و در اختیار دانشگاه‌هاست؛ چراکه هدف ما این است که فرایند جذب، از مرحله معرفی و درخواست پذیرش تا پیگیری امور مرتبط، شفاف‌تر، منسجم‌تر و قابل‌اعتمادتر شود، نقش واسطه‌های غیرمجاز کاهش یابد و دانشجویان بین‌المللی بتوانند تجربه‌ای حرفه‌ای و شایسته از ورود به نظام آموزش عالی ایران داشته باشند.
وی با ارزیابی دستاوردهای تعاملی اخیر تصریح کرد: خوشبختانه در یکی دو سال گذشته، با برگزاری نشست‌ها و تعاملات متعدد، گام‌های مهمی برای هموارتر شدن این مسیر برداشته‌ایم و امروز نسبت به گذشته تصویر روشن‌تری از چالش‌ها، ظرفیت‌ها و ابزارهای پیش رو داریم. همچنین با استعلام از دانشگاه‌ها و دریافت برنامه‌های سالانه جذب دانشجوی بین‌المللی در چارچوب برنامه هفتم، امکان واقع‌بینانه‌تری برای برنامه‌ریزی و ارزیابی مسیر دستیابی به هدف ملی فراهم شده است و این برنامه‌ها نشان می‌دهند که می‌توانیم با اتکا به ظرفیت دانشگاه‌ها، هدف‌گذاری دقیق و پیگیری مستمر، برای تحقق این مأموریت گام‌های جدی برداریم.
معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان امور دانشجویان خاطرنشان ساخت: با این حال، می‌دانیم که رسیدن به عدد ۳۲۰ هزار دانشجوی بین‌المللی، صرفاً با تعیین سهمیه و ابلاغ بخشنامه محقق نخواهد شد؛ بلکه تحقق این هدف به برنامه عملیاتی، مسئولیت‌پذیری مدیریتی، سرمایه‌گذاری در خدمات دانشجویی، معرفی حرفه‌ای ظرفیت‌های دانشگاه‌ها و مهم‌تر از همه، «تضمین کیفیت و اعتبار علمی» نیاز دارد.
وی ادامه داد: دانشجوی بین‌المللی باید در دانشگاه ما احساس کند که با یک نظام آموزشی معتبر، محیطی علمی و پویا، فرایندهایی شفاف و چشم‌اندازی روشن برای آینده تحصیلی و حرفه‌ای خود روبه‌روست و بی‌تردید، کیفیت تجربه او مهم‌ترین ابزار معرفی دانشگاه ما به سایر دانشجویان و به جامعه علمی جهان خواهد بود.
دکتر قنبری باغستان در پایان با تأکید بر مسئولیت متقابل دانشگاه‌ها و ستاد سازمان خاطرنشان کرد: امیدواریم هر یک از دانشگاه‌های حاضر با تعیین مسئول مشخص، تدوین برنامه اجرایی، شناسایی کشورهای هدف، طراحی دوره‌های متناسب با نیازهای بین‌المللی و ارائه گزارش‌های منظم از پیشرفت کار، این مأموریت را به یکی از اولویت‌های جدی مدیریتی خود تبدیل کنند. در سازمان امور دانشجویان نیز خود را متعهد می‌دانیم که با هماهنگی دستگاه‌های ذی‌ربط، رفع موانع اجرایی، توسعه زیرساخت‌های لازم و تسهیل فرایندها، تمام‌قد در کنار دانشگاه‌ها باشیم. با عنایت به تجارب کشورهای هم‌سطح و تجربه‌ای که در همین دو سال اخیر به‌دست آمده و با وجود همه مشکلاتی که به آن واقف هستیم، اگر دانشگاه‌های بزرگ و معتبر کشور در این مسیر پیشگام شوند، از الگوهای نوین بین‌المللی‌سازی بهره بگیریم و کیفیت و شفافیت را در کانون تصمیم‌های خود قرار دهیم، می‌توانیم هدف برنامه هفتم را به فرصتی برای تحول واقعی در آموزش عالی ایران تبدیل کنیم و گامی مؤثر در جهت ارتقای جایگاه علمی ایران و تقویت حضور بین‌المللی دانشگاه‌های کشور برداریم.