به گزارش روابط عمومی سازمان امور دانشجویان؛ دکتر واحدی معاون آموزشی وزارت علوم. تحقیقات و فناوری در هفتادو دومین نشست (چهارمین نشست حضوری) کارگروه ملی جذب دانشجویان بینالملل، با اشاره به تحولات دهه ۹۰ در نحوه جذب دانشجویان خارجی، اظهار داشت: تا پیش از دهه ۹۰، جذب دانشجویان بینالملل عمدتاً از طریق بورسیههای دولتی صورت میگرفت، اما از دهه ۹۰ به بعد، با تغییر رویکرد و ایجاد بسترهای لازم، دانشگاهها نقش محوری در جذب دانشجویان شهریهپرداز ایفا کردند و اکنون بررسیهای علمی و پذیرش، مستقیماً توسط خود دانشگاهها انجام میشود.
توسعه کمی در کنار نظارت کیفی
وی با بیان اینکه در سالهای اخیر رشد قابلتوجهی در پذیرش دانشجویان بینالملل داشتهایم، تصریح کرد: ظرفیتهای آموزش عالی کشور بسیار فراتر از اعداد کنونی است، اما دغدغه مشترک همه ما این است که دستیابی به اهداف کمی، مانع از توجه به کیفیت نشود. نباید دانشگاهها جذب دانشجوی بینالملل را صرفاً ابزاری برای تأمین درآمدهای دانشگاهی ببینند؛ چرا که اگر کیفیت قربانی شود، در میانمدت و بلندمدت، جایگاه ایران در بازارهای علمی منطقهای و بینالمللی به شدت آسیب خواهد دید.
هشدار نسبت به فعالیت دلالان آموزشی
معاون آموزشی وزیر علوم با انتقاد از گزارشهای واصله مبنی بر ضعف علمی برخی دانشجویان ورودی، افزود: گزارشهایی مبنی بر عدم تسلط برخی دانشجویان به زبان فارسی و حتی زبان انگلیسی وجود دارد که قابل توجیه نیست. ما نباید اجازه دهیم فعالیت احتمالی برخی ایجنتها، واسطهها و دلالان آموزشی، اعتبار دانشگاههای کشور را خدشهدار کند. دانشگاهها باید در نظارت بر فرآیند پذیرش، قاطعیت داشته باشند و بدانند که کیفیت، خط قرمز آموزش عالی است.
راهکار: توانمندسازی به جای پاک کردن صورتمسئله
دکتر واحدی با تأکید بر اینکه نباید به بهانه ضعف برخی دانشجویان، صورتمسئله را پاک کرد، خاطرنشان کرد: وظیفه دانشگاهها در قبال دانشجوی خارجی، پس از پذیرش تازه آغاز میشود. معاونتهای آموزشی دانشگاهها باید با طراحی برنامههای آموزشی تکمیلی، برگزاری کلاسهای ویژه و تعریف نقشهایی همچون «دستیار آموزشی» و «دستیار پژوهشی»، دانشجویان متوسط یا ضعیف را برای رسیدن به استانداردهای علمی مطلوب هدایت و پرورش دهند.
برخورد قاطع با تخلفات
وی در بخش دیگری از سخنان خود بر لزوم برخورد با تخلفات احتمالی تأکید کرد و گفت: اگر با موارد فساد و تخلف در فرآیند جذب و آموزش برخورد قاطع صورت نگیرد، این رویه ادامه خواهد یافت. ما باید به گونهای عمل کنیم که واسطهها بدانند ورود به این حوزه، هزینههای سنگینی برای آنها خواهد داشت.
اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی
معاون وزیر علوم با اشاره به برنامههای در دست اقدام برای «اعتباربخشی» دانشگاهها در حوزه جذب دانشجویان خارجی، افزود: نظام اعتباربخشی به ما کمک میکند تا دانشگاههایی که با برنامههای منسجم و رعایت الزامات قانونی فعالیت میکنند، شناسایی و تقویت شوند.
دکتر واحدی در پایان خطاب به اعضای کارگروه تأکید کرد: حمایت از دانشگاهها در مسیر جذب بینالملل همواره جزو اولویتهای وزارت علوم است، اما این حمایتها مشروط به رعایت اصول کیفی است؛ چرا که همه ما در قبال نام ایران و اعتبار آموزش عالی کشور مسئولیم.
مدیر کل دفتر گسترش آموزش عالی: تأکید بر عبور از رویکرد «عرضهمحور» به «تقاضامحور» در جذب دانشجوی بینالملل/ ارتقای استانداردهای آموزشی برای رقابت در بازار جهانی
در ادامه این نشست دکتر قادری مدیرکل دفتر گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با تبیین نقش دفتر گسترش آموزش عالی در سیاستگذاریهای بینالمللی، تقویت دورههای متداول دانشگاهی را به عنوان نخستین محور فعالیتهای این دفتر برشمرد.
وی با اشاره به صدور مجوز ارائه دورهها به زبان دوم (انگلیسی و عربی) برای دانشگاههای دارای توانمندی، هدف از این اقدام را تسهیل روند جذب و کاهش بروکراسی اداری عنوان کرد.
مدیرکل دفتر گسترش آموزش عالی در ادامه از برنامهریزی برای برگزاری دورههای مجازی کامل خبر داد و آن را راهکاری برای خروج دانشگاهها از رکود و حفظ جایگاه آنها در بازار آموزشی منطقه دانست و تأکید کرد که نظارت بر کیفیت این دورهها باید با استانداردهای سختگیرانه همراه باشد.
وی همچنین به بحث ساماندهی ۱۵ پردیس بینالملل فعال در کشور پرداخت و تصریح کرد که هدف اصلی در این بخش، نظارت بر عملکرد مراکز جهت جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی و تمرکز بر رسالت اصلی آنها در پذیرش دانشجوی خارجی با رعایت ضوابط تخصصی است.
دکتر قادری در زمینه شعب برونمرزی نیز ضمن اشاره به فعالیت ۴۸ شعبه، بر لزوم تقویت این ساختارها برای توسعه دیپلماسی علمی تأکید ورزید. وی در نهایت با ارائه آماری از ۱۹۳ دوره مشترک فعال شامل دورههای کارشناسی، ارشد و دکتری، تغییر رویکرد وزارت علوم از رفع نیازهای داخلی به سمت هدفگیری بازارهای منطقهای را از اولویتهای مهم دفتر گسترش در حوزه دورههای مشترک دانست.
آسیبشناسی جذب دانشجو؛ عبور از رویکرد «عرضهمحور» به «تقاضامحور»
مدیرکل دفتر گسترش آموزش عالی در بخش دیگری از سخنان خود، با طرح یک آسیبشناسی صریح از روند جذب دانشجو، هشدار داد که سیستم فعلی آموزش عالی همچنان با رویکرد «عرضهمحور» (مشابه جذب دانشجوی ایرانی) عمل میکند که پاسخگوی نیازهای بینالمللی نیست.
وی تصریح کرد: نباید با دانشجوی بینالملل همانگونه رفتار کرد که با متقاضی داخلی رفتار میشود؛ چرا که انگیزه دانشجو و متقاضی ایرانی، دریافت مدرک برای استخدام دولتی یا معافیتهای قانونی است، اما انگیزه اصلی دانشجوی بینالملل، کسب مهارت برای ورود به بازار اشتغال جهانی است. دکتر قادری با تأکید بر ضرورت «استانداردسازی بینالمللی» بهعنوان هسته اصلی فعالیتهای این حوزه، افزود که اگر دانشگاهها خود را برای رقابت در فضای بازار اشتغال جهانی آماده نکنند، با دو چالش جدیِ افت کیفیت آموزشی به دلیل نگاه مقطعی دانشجویان و کاهش اعتبار فارغالتحصیلان در بازار کار بینالمللی روبرو خواهند شد.
وی در پایان از معاونان آموزشی و مدیران بینالملل دانشگاهها خواست تا با نظارت دقیق بر فرآیندهای آموزشی و همکاریهای استراتژیک، مسیر تبدیل شدن ایران به یک مقصد باکیفیت و استاندارد در آموزش عالی منطقه را هموار کنند.